Германиядағы саяси ахуал тұрғылықты халықты қуантпайтын секілді. Алайда, шетелдіктер елдегі жағдайға риза. Бүгін бір дүкенге кіріп едім, сатушымен бірге екі қарт әжей сөйлесіп тұр екен. Сөйлескенде де бір-біріне мұңдарын шағып тұр. Әңгімелері мынадай:

Кейбір таныстарым менің сөздеріме қарап, менің қатты өзгергенімді айтады. Ия, екі жылдам астам басқа ортада, басқа ‘әлемде’ өмір сүру әр кімге әрқалай әсер етері сөзсіз. Мысалы, бір адам басқа елде төрт жыл тұрса да еш өзгермейді. Баяғы жартас — сол жартас. Ал енді біреулер өзгереді.

Бүгін Берлин қамалының құлатылғанына 20 жыл толды. 1989 жылы 9 қараша күні кештен бастап 10 қараша күні 28 жыл бойы ‘өмір сүрген’ Берлин қақпасы құлатылды.

Жасы қырықтың қырқасына шыққаннан кейін көптеген адамдардың өздерін қарт адам санайтындығы бар. Өте қарт санамаса да, өздерін шал немесе кемпір ретінде көрсетіп, әрекеттерінен қарттықтың белгілері байқала бастайды. Оған өмірден мысал алып қарайық.

Осыдан екі жарым жыл бұрын Алматыда студент болып жүргенімде бір пәтерде тұратын жігіттің Атыраудағы ата-анасы бізге бір үлкен сөмкемен Атыраудың кепкен/қақталған үлкен-үлкен балықтарын салып жіберіпті. Жақсы тұздалған екен.